Bộ phận tư vấn Luật Hôn nhân Gia đình thuộc Công ty Luật Hà Thành Asia – Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội nhận được rất nhiều câu hỏi của quý khách hàng liên quan tới việc giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài. Công ty Luật Hà Thành Asia tư vấn Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định mới của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Bộ Luật Dân sự 2015 thì vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài là vụ việc ly hôn có đương sự mang quốc tịch nước ngoài hoặc sinh sống (thượng trú hoặc tạm trú) ở nước ngoài; tài sản khi giải quyết ly hôn tại bên ngoài lãnh thổ Việt Nam.           

Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài được quy định như thế nào?

Theo quy định tại Điều 28 và Điều 29 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì việc giải quyết tranh chấp hôn nhân và gia đình hay yêu cầu về hôn nhân và gia đình đều thuộc thẩm quyền của Tòa án.

     Khoản 3, Điều 35  BLTTDS quy định : “Những tranh chấp, yêu cầu quy định tại khoản 1  (tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình) và khoản 2 Điều này mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải uỷ thác tư pháp cho cơ quan Lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài, cho Toà án nước ngoài không thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân cấp huyện.”

Về thẩm quyền theo cấp Tòa án: căn cứ điều 36, Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về thẩm quyền của Tòa án theo cấp những vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài (có một bên ở nước ngoài hoặc tài sản ở nước ngoài) thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nhân dân cấp Tỉnh/thành phố giải quyết.

Về thẩm quyền Tòa án theo lãnh thổ: theo quy định tại Điều 37 BLTTDS 2015 thì thẩm quyền Tòa án theo lãnh thổ đối với tranh chấp về hôn nhân và gia đình được xác định là Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức.

Tuy nhiên, trong trường hợp bị đơn không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam thì căn cứ vào điểm 1, điều 40 BLTTDS 2015 quy định rằng:

“Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:

a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết;

…….

c) Nếu bị đơn không có nơi cư trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam hoặc vụ án về tranh chấp việc cấp dưỡng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết;””

Trường hợp ngoại lệ: TAND cấp huyện có thẩm quyền giải quyết các vụ việc ly hôn trong trường hợp được quy định tại Khoản 3 ddiefu 123 Luật Hôn nhân Gia đình năm 2014 như sau:

“3. Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết việc ly hôn, các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, cha mẹ và con, về nhận cha, mẹ, con, nuôi con nuôi và giám hộ giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật Việt Nam.”